Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego


	... Historia Instytutu Aktualności Doktoraty Kierunki badań Konferencje Publikacje PTH Informacje dla studentów Rekrutacja


		Zakład Historii Średniowiecznej Skład Zakładu: Kierownik zakładu: prof. zw. dr hab. Idzi Panic prof. UŚ dr hab. Jerzy Sperka dr Bożena Czwojdrak dr Jakub Morawiec dr Michał Gronowski mgr Katarzyna Niemczyk Główne kierunki badań: - Europa naddunajska we wczesnym średniowieczu - Migracje Słowian Zachodnich - Dzieje polityczne Skandynawii w X-XI wieku - Poezja skaldów, sagi i kroniki staronordyckie - Dzieje polityczne Polski XIV-XV w. - Dzieje Górnego Śląska w średniowieczu - Możnowładztwo i rycerstwo Polski późnośredniowiecznej (genealogia, gospodarka, kultura, polityka) - Rycerstwo śląskie na Rusi Czerwonej w XIV-XV w. Zakład Historii Średniowiecza redaguje periodyk pt. „Średniowiecze polskie i powszechne”, do tej pory – pod red. I. Panica i J. Sperki - ukazały się cztery numery. Zainteresowanych publikacją na naszych łamach zapraszamy – kontakt: e-mail: jsper@poczta.onet.pl; Ipanic@wp.pl; BCzwoj@dabnet.pl; kubmo@wp.pl Publikacje zakładu: "Średniowiecze polskie i powszechne" t. 1 "Średniowiecze polskie i powszechne" t. 2 "Średniowiecze polskie i powszechne" t. 3 "Średniowiecze polskie i powszechne" t. 4 prof. zw. dr hab. Idzi Panic Kierownik Zakładu Historii Średniowiecza Instytut Historii, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Śląski, 40-007 Katowice, Bankowa 11, pok. 128, tel. służbowy (032) 3592128; e-mail: Ipanic@wp.pl Główne kierunki badań: - Europa naddunajska we wczesnym średniowieczu - Migracje Słowian Zachodnich - Procesy osadnicze na Śląsku - Historia Kościoła na Śląsku w średniowieczu - Górny Śląsk w średniowieczu ze szczególnym uwzględnieniem księstwa cieszyńskiego w czasach piastowskich Publikacje (wybór) prof. UŚ dr hab. Jerzy Sperka Adiunkt w Zakładzie Historii Średniowiecza Instytut Historii, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Śląski, 40-007 Katowice, Bankowa 11, pok. 127, 121, tel. służbowy (032) 359-19-86 lub 359-21-28; e-mail: jsper@poczta.onet.pl Główne kierunki badań: - Układ sił politycznych w Polsce od XIV do połowy XV w. ze szczególnym uwzględnieniem panowania Władysława Jagiełły - Możnowładztwo i rycerstwo Polski XIV-XV w. (genealogia, gospodarka, kultura, polityka) - Szlachta górnośląska w średniowieczu - Królestwo Polskie a księstwa górnośląskie w XIV-XV w. - Rycerstwo śląskie na Rusi Czerwonej w XIV-XV w. Publikacje (wybór) dr Bożena Czwojdrak Adiunkt w Zakładzie Historii Średniowiecza. Instytut Historii, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Śląski, 40-007 Katowice, Bankowa 11, pok. 127, tel. służbowy (032) 359 19 86; e-mail: dzierslaw@gmail.com Zainteresowania naukowe koncentruje na badaniach dotyczących rodów i rodzin szlacheckich w XIV i XV wieku. W 2001 roku opublikowała doktorat (obroniony w 2001) pt.: Rogowscy herbu Działosza - podskarbiowie królewscy. Studium z dziejów możnowładztwa w drugiej połowie XIV i w XV wieku - praca ta była wyróżniona w konkursie im. Adama Heymowskiego w 2004 roku. Plonem ostatnich badań jest książka o rozsiedleniu rodu Jastrzębców w ziemi krakowskiej i sandomierskiej, której zaczątkiem była praca magisterska o karierze politycznej Dziersława i Jana Rytwiańskich herbu Jastrzębiec, wyróżniona w konkursie im Stanisława Herbsta w 1999 roku. Obecnie przygotowuję monografię przedstawiającą otoczenie oraz samą sylwetkę czwartej zony Władysława Jagiełły, Zofii Holszańskiej. Główne kierunki badawcze: - Możnowładztwo i rycerstwo Polski XIV-XV wieku (genealogia, gospodarka, kultura, polityka) - Królowa Zofia Holszańska, czwarta żona Władysława Jagiełły (rola i działalność). Publikacje (wybór): Druki zwarte: 1. Rogowscy herbu Działosza – podskarbiowie królewscy. Studium z dziejów możnowładztwa w drugiej połowie XIV i w XV wieku, Katowice 2002 2. Jastrzębce w ziemi krakowskiej i sandomierskiej do połowy XV wieku, Kraków 2007. Artykuły: Jeszcze o rodzinie Wojciecha Jastrzębca, Studia Historyczne, 1997, t. 40 Koligacje małżeńskie Dziersława i Jana Rytwiańskich herbu Jastrzębiec. Przyczynek do genealogii możnowładztwa małopolskiego w XV wieku, w: Średniowiecze polskie i powszechne, red. I. Panic, Katowice 1999 Kilka uwag o konfederacji Spytka z Melsztyna z 1439 r., w: Średniowiecze polskie i powszechne, red. I. Panic, J. Sperka, Katowice 2002 Fundacja Dziersława i Jana Rytwiańskich herbu Jastrzębiec w dawnej kolegiacie sandomierskiej, w: Średniowiecze polskie i powszechne, red. I. Panic, J. Sperka, Katowice 2004 Młodowiccy herbu Działosza, Przyczynek do dziejów szlachty z ziemi przemyskiej w XV wieku, w: Mieszczanie, wasale, zakonnicy. Studia z dziejów średniowiecza red. B. Śliwiński, Malbork 2004; Powiązania genealogiczne Hanusza i Jana Mężyka z Dąbrowy herbu Wadwicz z Rogowskimi herbu Działosza i Długoszami herbu Wieniawa, w: Społeczeństwo Polski średniowiecznej, pod red S. K. Kuczyńskiego, t. 10, Warszawa 2004 Program genealogiczny w kościele popaulińskim w Beszowej, Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego, t. 7, Warszawa 2005. Królowa Zofia Holszańska a biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki – konflikt, współpraca czy rywalizacja, w: Zbigniew Oleśnicki, książę Kościoła i mąż stanu, red. F. Kiryk, Z. Noga, Kraków 2006 dr Jakub Morawiec Asystent w Zakładzie Historii Średniowiecza Instytut Historii, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Śląski, 40-007 Katowice, Bankowa 11, pok. 127, tel. służbowy (032) 359 19 86; e-mail: kubmo@wp.pl Główne kierunki badań : -dzieje polityczne Skandynawii w X-XI wieku -poezja skaldów -sagi i kroniki staronordyckie Publikacje (wybór) 1. Kilka uwag dotyczących okoliczności i przebiegu bitwy w Øresundzie w 1000 roku, w: Średniowiecze polskie i powszechne, t.3, red. I. Panic, J. Sperka, Katowice 2004 2. Vinða myrðir, Vindum hattr. Najazdy skandynawskich hovdingów na ziemie Słowian w świetle wierszy skaldów, Przegląd Historyczny t. 96 z. 4, 2005. 3. Szlak handlowy Kijów-Kraków-Praga a ziemie nad Przemszą i Brynicą w IX-XI wieku, w: Osadnictwo nad Przemszą i Brynicą w średniowieczu, J. Sperka (red.), Sosnowiec-Cieszyn 2005 4. Uwagi na temat działalności menniczej władców skandynawskich na przełomie X i XI wieku, Magazyn Numizmatyczny nr 33, 2005 5. Vinda myrdir, Vindum hattr. Viking raids on the territory of Slavs in the light of skaldic poetry, [w:] J. McKinnell, D. Ashurst, D. Kick (eds.), The Fantastic in Old Norse/Icelandic 8. Literature, Papers of the 13^th International Saga Conference, Durham 2006. 6. Niektóre sporne problemy dotyczące życia i działalności Olafa Tryggvasona, w: Świat Słowian wczesnego średniowiecza. Księga pamiątkowa prof. Władysława Łosińskiego, Szczecin-Wrocław 2006. 7. Osoba króla Danii Haralda Sinozębego w poematach skaldów w kontekście relacji duńsko – norweskich w drugiej połowie X wieku, Średniowiecze polskie i powszechne, t. 4 red. I. Panic, J. Sperka, Katowice 2007 dr Michał Gronowski Instytut Historii, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Śląski, 40-007 Katowice, Bankowa 11, pok. 127, tel. służbowy (032) 359 19 86; e-mail: mayolus@wp.pl Zainteresowania naukowe koncentruje wokół historii i kultury oraz organizacji wspólnot benedyktyńskich w Polsce i w Europie i ich związków ze społeczeństwem, zwłaszcza w okresie średniowiecza. Główne kierunki badań: - monastycyzm w średniowieczu - opactwo w Cluny - gesty, rytuały i pobożność w kulturze i społeczeństwie średniowiecza Publikacje: - Zwyczajny klasztor, zwyczajni mnisi. Wspólnota tyniecka w średniowieczu, Kraków 2007. - Święty Wojciech patron Czech. Zarys problematyki [w:] Święci i świętość u korzeni tworzenia się kultury narodów słowiańskich, red. W. Stępniak-Minczewa, Z. Kijas, Kraków 2000, s. 67–78. - Insygnia władzy opackiej i ich symbolika [w:] Imago narrat. Obraz jako komunikat w społeczeństwach europejskich, red. S. Rosik i P. Wiszewski, Wrocław 2002, s. 349–357. - Stanisław zwany Rozkoszka h. Jastrzębiec, opat benedyktynów w Tyńcu [w:] PSB, t. XLII/1, z. 172, Warszawa-Kraków 2003, s. 11–12. - Rezydencje opatów w średniowiecznym Krakowie [w:] Lapides viventes. Zaginiony Kraków wieków średnich. Księga dedykowana Klementynie Żurowskiej, Kraków 2005, s. 223–235. - Rola polityczna opatów tynieckich w XIV wieku [w:] Klasztor w państwie średniowiecznym i nowożytnym, red. M. Derwich, A. Pobóg-Lenartowicz, Wrocław-Opole-Warszawa 2005, s. 241–258. - Epizod z dziejów Orłowej: nieznany opat orłowski z początku XVI w. – Mikołaj Morawicki herbu Topór [w:] Średniowiecze polskie i powszechne, t. 4, red. I. Panic i J. Sperka, Katowice 2007, s. 236–243. - Początki działalności Benedyktynów na ziemiach polskich [w:] Z dziejów duchowości i tolerancji religijnej w Podgórzu. Materiały VII sesji Podgórskiej, red. J. Żółciak, Kraków 2007, s. 7–12. - Posłowie [w:] P. Sczaniecki, Tyniec, Kraków 2008, s. 321–328. w druku: - Stare ideały, nowe czasy. Z dziejów polemiki kluniacko-cysterskiej w XII w. [Wstęp do:] Polemika kluniacko-cysterska z XII w. Dysputa dwóch mnichów, Apologie oraz List 28 Piotra Czcigodnego [antologia tekstów], przekł. E. Buszewicz, oprac. i kom. T.M. Gronowski, Źródła Monastyczne, Kraków. - Zamek w Tyńcu [w:] Średniowiecze polskie i powszechne, t. 5, red. I. Panic i J. Sperka, Katowice.

	Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego

dr Jakub Morawiec