Informacje ogólne
Dodany 07/02/2013 o 07:24 przez Administrator

Zakład Historii Średniowiecznej i Nauk Pomocniczych Historii

Skład osobowy Zakładu:

Kierownik Zakładu: prof. dr hab. Jerzy Sperka

dr hab. Bożena Czwojdrak

dr hab. Jakub Morawiec

dr Katarzyna Niemczyk

dr Tomasz Kałuski

dr Karol Nabiałek

dr Maciej Woźny

kierunki badań:

  • Europa naddunajska we wczesnym średniowieczu
  • Migracje Słowian Zachodnich
  • Dzieje polityczne Skandynawii w X-XI wieku
  • Poezja skaldów, sagi i kroniki staronordyckie
  • Dzieje polityczne Polski XIV-XV w.
  • Dzieje Górnego Śląska w średniowieczu
  • Dwory władców w późnośredniowiecznej Polsce
  • Możnowładztwo i rycerstwo Polski późnośredniowiecznej (genealogia, gospodarka, kultura, polityka)
  • Rycerstwo śląskie na Rusi Czerwonej w XIV-XV w.
  • Nauki pomocnicze historii

 

Publikacje zakładu:

  • Zakład Historii Średniowiecznej redaguje periodyk pt. „Średniowiecze polskie i powszechne”, do tej pory ukazało się 13 numerów.
  • „Średniowiecze polskie i powszechne” t. 1
  • „Średniowiecze polskie i powszechne” t. 2
  • „Średniowiecze polskie i powszechne” t. 3
  • „Średniowiecze polskie i powszechne” t. 4
  • „Średniowiecze polskie i powszechne” t. 1 (5)
  • „Średniowiecze polskie i powszechne” t. 2 (6)
  • „Średniowiecze polskie i powszechne” t. 3 (7)
  • „Średniowiecze polskie i powszechne” t. 4 (8)
  • „Średniowiecze polskie i powszechne” t. 5 (9)
  • „Średniowiecze polskie i powszechne” t. 6 (10)
  • „Średniowiecze polskie i powszechne” t. 7 (11)
  • „Średniowiecze polskie i powszechne” t. 8 (12)
  • „Średniowiecze polskie i powszechne” t. 9 (13)
Prof. dr hab. Jerzy Sperka
Dodany 07/02/2013 o 07:22 przez Administrator

Zakład Historii Średniowiecznej i Nauk Pomocniczych Historii
Instytut Historii, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Śląski
40-007 Katowice, Bankowa 11 , pok. 123

tel. służbowy (032) 359 – 1314

e-mail: jsper@poczta.onet.pl

Zainteresowania badawcze

  • Układ sił politycznych w Polsce od XIV do połowy XV w. ze szczególnym uwzględnieniem panowania Władysława Jagiełły.
  • Możnowładztwo i rycerstwo Polski XIV-XV w. (genealogia, gospodarka, kultura, polityka).
  • Szlachta górnośląska w średniowieczu.
  • Królestwo Polskie a księstwa górnośląskie w XIV-XV w.
  • Rycerstwo śląskie na Rusi Czerwonej w XIV-XV w.

Pełnione funkcje

– dyrektor Instytutu Historii UŚ od 2012 r.

– zastępca dyrektora IH UŚ w latach 1999-2012

– wiceprzewodniczący Stałego Komitetu Mediewistów Polskich w latach 2012-2017

– członek Komitetu Nauk Historycznych przy Wydziale I NHiS Polskiej Akademii Nauk (kadencja 2015-2018)

– członek Komisji Historycznej Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Katowicach (od 2009 r.)

– członek Rady Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki przy MNiSW (kadencja 2017-2019)

 

Publikacje

I Prace zwarte

  1. Szafrańcowie herbu Stary Koń. Z dziejów kariery i awansu w późnośredniowiecznej Polsce, Katowice 2001.
  2. Wojny Władysława Jagiełły z księciem opolskim Władysławem (1391-1396), Cieszyn 2003; wydanie II, Wodzisław Śląski 2011.

  3. Otoczenie Władysława Opolczyka w latach 1379-1401. Studium o elicie władzy w relacjach z monarchą, Katowice 2006.
  4. Władysław książę opolski, wieluński, kujawski, dobrzyński, pan Rusi, palatyn Węgier i namiestnik Polski (1326/1330-8 lub 18 maja 1401), Kraków 2012; wydanie II, Kraków 2016.

II Artykuły (wybór)

  1. Jeszcze raz w kwestii datowania wyprawy mołdawskiej Kazimierza Wielkiego, „Studia Historyczne” 1991, R. 34, z. 1, s. 125-132.
  2. Z dziejów wojen Władysława Jagiełły z księciem opolskim Władysławem. Działania wojenne w latach 1393-1394, w: Cracovia – Polonia – Europa. Studia z dziejów średniowiecza ofiarowane Jerzemu Wyrozumskiemu w sześćdziesiątą piątą rocznicę urodzin i czterdziestolecie pracy naukowej, Kraków 1995, s. 307-321.
  3. Chrzcielnica brązowa w Zatorze z 1462 roku, „Studia i Materiały z Dziejów Śląska” 1996, T. 21 (współautor A. Barciak), s. 61-69.
  4. Działalność polityczna Piotra i Jana Szafrańców w okresie rządów Władysława Jagiełły, w: Genealogia. Rola związków rodzinnych i rodowych w życiu publicznym w Polsce średniowiecznej na tle porównawczym, red. A. Radzimiński, J. Wroniszewski, Toruń 1996, s. 93-129.
  5. Zmiany na arcybiskupstwie gnieźnieńskim, biskupstwie krakowskim i urzędach kancelaryjnych na przełomie 1422/1423 roku, w: Prace ofiarowane Franciszkowi Sikorze z okazji sześćdziesięciolecia urodzin, Kraków 1997 („Teki Krakowskie” 1998, T. V), s. 139-147.
  6. Szafrańcowie, Koniecpolscy, Koziegłowscy, Chrząstowscy. Nieznane koligacje i ich wpływ na funkcjonowanie sceny politycznej w okresie panowania Władysława Jagiełły, „Średniowiecze Polskie i Powszechne” 1999, t. 1, s. 134-152.
  7. Osobiste akty hołdownicze panów polskich z okresu panowania Władysława Jagiełły, w: Społeczeństwo Polski średniowiecznej, red. S. K. Kuczyński, t. 9, Warszawa 2001, s. 221-255.
  8. Wiarygodność genealogiczna inskrypcji z zamku Krzyżtopór w Ujeździe, „Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego” 2001 [Warszawa], t. V (współautor B. Czwojdrak), s. 41-74.
  9. Zjazd sieradzki z 1432 roku a sprawa następstwa tronu polskiego po Władysławie Jagielle, „Średniowiecze Polskie i Powszechne 2002, t. 2, s. 185-196.
  10. Nieznane karty z życia Piotra Gaszowca z Rozmierza, doktora medycyny, profesora Uniwersytetu Krakowskiego. Przyczynek do badań dziejów medycyny górnośląskiej w średniowieczu, w: Górny Śląsk – dzieje medycyny i farmacji, problemy dokumentacji i metodologii badań, red. J. M. Dyrda, Katowice 2003, s. 51-64.
  11. Nieznana płyta grobowa w kościele parafialnym w Moskorzewie. Przyczynek do dziejów Moskorzewskich i Ważyńskich herbu Pilawa, „Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego” 2003 [Warszawa], t. VI, s. 101-108.
  12. Rządy namiestnicze Władysława Opolczyka w Królestwie Polskim (1377/1378), Studia z Dziejów Średniowiecza, t. 10, red. B. Śliwiński, Gdańsk 2004, s. 245-265.
  13. Urzędnicy Władysława Opolczyka na Rusi (1372-1378), w: Społeczeństwo Polski średniowiecznej, red. S. K. Kuczyński, t. 10, Warszawa 2004, s. 82-102.
  14. Urzędnicy Władysława Opolczyka w księstwie wieluńskim (1370-1391). Spisy, „Średniowiecze Polskie i Powszechne 2004, t. 3, s. 110-121.
  15. Stosunki polityczne Królestwa Polskiego z książętami cieszyńskimi w ostatniej dekadzie XIV w., „Pamiętnik Cieszyński” 2004, t. 19, s. 5-15.
  16. Biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki a ugrupowanie dworskie w okresie panowania Władysława Jagiełły i w pierwszych latach Władysława, w: Zbigniew Oleśnicki. Książę Kościoła i mąż stanu, red. F. Kiryk, Z. Noga, Kraków 2006, s. 107-122.
  17. Faworyci Władysława Jagiełły, w: Faworyci i opozycjoniści. Król a elity polityczne w Rzeczypospolitej XV-XVIII wieku, red. M. Markiewicz, R. Skowron, Kraków 2006, s. 41-59.
  18. Andrzej Schony z Bobolic i Jan Schoff z Toplina. Z dziejów kariery i awansu rycerzy obcych w Polsce późnośredniowiecznej, w: „Średniowiecze Polskie i Powszechne” 2007, t. 4, s. 188-202.
  19. Władysław Jagiełło i Jadwiga oraz ich zaplecze polityczne wobec Władysława Opolczyka i jego zwolenników, w: Władysław Opolczyk fundator klasztoru Paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie, red. M. Antoniewicz, J. Zbudniewek, Warszawa 2007, s. 325-370.
  20. Dzieje Będzina w XIV-XV w., w: Będzin 1358-2008, red. J. Sperka, t. II, Będzin 2008, s. 123-160.
  21. Nekropolie możnowładcze w krakowskich kościołach mendykanckich w średniowieczu, w: Mendykanci w średniowiecznym Krakowie, red. T. Gałuszka, K. Ożóg, A. Zajchowska, Kraków 2008, s. 59-73.
  22. Władysław Opolczyk wobec Sanoka i ziemi sanockiej (1371-1378), w: 630. Rocznica przybycia Franciszkanów do Sanoka, Sanok 2008, s. 29-36.
  23. Postulaty badawcze do historii społeczeństwa Polski średniowiecznej, w: Spojrzenie w przeszłość, t. 1, Średniowiecze i nowożytność, Warszawa 2009, s. 81-93, 129-130.
  24. Elżbieta z Pilicy Granowska i król Władysław Jagiełło. Kulisy wielkiej miłości, w: Miłość w czasach dawnych, red. B. Możejko, A. Paner, Gdańsk 2009, s. 107-120.
  25. Jeszcze raz o napadzie na częstochowski klasztor Paulinów w 1430 roku, w: Veritati serviens. Księga Pamiątkowa Ojcu Profesorowi Januszowi Zbudniewkowi zp, Warszawa 2009, s. 439-458.
  26. Borschnitzowie na Rusi Czerwonej w XIV-XV wieku, w: Miasta, ludzie, instytucje, znaki, red. Zenon Piech, Kraków 2009, s. 247-262.
  27. Władysław Łokietek wobec Pomorza Wschodniego w świetle nowszych badań, w: Rzeź Gdańska z 1308 roku w świetle najnowszych badań, red. B. Śliwiński, Gdańsk 2009, s. 64-78.
  28. Nieznane fakty dotyczące napadu na klasztor Paulinów w Częstochowie, „Średniowiecze Polskie i Powszechne” 2009, t. 1(5), s. 152-176.
  29. Biogramy: Piotra Szafrańca z Łuczyc (zm. 1398), Piotra Szafrańca z Pieskowej Skały (zm. 1437), Piotra Szafrańca juniora (zm. 1441), Piotra Szafrańca (zm. 1456), Krzysztofa Szafrańca (zm. 1484), Piotra Szafrańca z Secemina (zm. 1508), Stanisława Szafrańca z Pieskowej Skały (zm. 1525), w: Polski Słownik Biograficzny, t. 46, z. 190, Kraków-Warszawa 2009, s. 447-464.
  30. Kazimierz Wielki w Rocznikach Jana Długosza, Kazimierz Wielki – histori i tradycja, red. M Jaglarz, Niepolomice 2010 (Rocznik Niepołomicki, t. II), s. 241-248.
  31. Territorial Powers, System of Administration and the Inner Circle of Duke Władysław Opolczyk († 1401), “Quaestiones Medii Aevi Novae” vol. 14, 2009, s. 361-388.
  32. Stan badań nad rodami rycerskimi w średniowiecznej Małopolsce, Rody na Śląsku, Rusi Czerwonej i w Małopolsce: średniowiecze i czasy nowożytne, red. W. Zawitkowska, A. Pobóg-Lenartowicz, Rzeszów 2010, s. 42-59.
  33. Dzieje gospodarcze Górnego Śląska w średniowieczu, w: Historia Górnego Śląska. Polityka, gospodarka i kultura europejskiego regionu, red. J. Bahlcke, R. Kaczmarek, D. Gawrecki, Gliwice 2011.

  34. Kolonizacja niemiecka w historiografii polskiej, w: Historia Górnego Śląska. Polityka, gospodarka i kultura europejskiego regionu, red. J. Bahlcke, R. Kaczmarek, D. Gawrecki, Gliwice 2011.

  35. Dzieje do początku XVI wieku, w: Tychy. Monografia historyczna, red. R. Kaczmarek, Tychy 2011.

  36. Zarys migracji rycerstwa śląskiego na ziemie Rusi Koronnej w okresie panowania Władysława Jagiełły, „Kняжа доба. Історія і культура”, Вип. 4, Львів 2011.

  37. Rittergeschlechter im mittelalterlichen Kleinpolen. Zum gegenwärtigen Forschungsstand, w: Studien zum Adel im mittelalterlichen Polen, red. E. Mühle, Wiesbaden 2012 („Deutsches Historisches Institut Warschau Quelen und Studien”, Bd. 25).

  38. Beneficjenci Wielkiej wojny wśród rycerstwa polskiego, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis”, t. 99. Studia Historica XI (Bitwa pod Grunwaldem w historii i tradycji Polski i Litwy), Kraków 2012.

  39. Z dziejów migracji rycerstwa śląskiego na zimie Rusi Koronnej w końcu XIV i w początkach XV wieku (wstępne rozpoznanie), w: Narodziny Rzeczypospolitej. Studia z dziejów średniowiecza i czasów wczesnonowożytnych, red. T. Jurek, W. Bukowski, Kraków 2012.

  40. Dwór pierwszych Jagiellonów a tajniki średniowiecznej kuchni, w: Historia naturalna jedzenia. Między antykiem a XIX wiekiem, red. B. Możejko, E. Barylewska-Szymańska, Gdańsk 2012.

  41. Kraków w polityce Władysława Opolczyka, w: Bunt wójta Alberta. Kraków i Opole we wzajemnych związkach w XIV w., red. J. Rajman, Kraków 2013.

  42. O średniowiecznych osadach na terenie obecengo Jaworzna, w: Jaworzno interdyscyplinarnie, red. A. Rams, D. Rozmus, Częstochowa-Jaworzno 2013.
  43. Theatrum politicum w badaniach Janusza Kurtyki, w: Janusz Kurtyka Rzeczypospolitej historyk i urzędnik, red. W. Bukowski, W. Frazik, Kraków 2014.

  44. Michał Awdaniec a początki kościoła parafialnego w Buczaczu, „Średniowiecze Polskie i Powszechne” 2014, t. 6 (10).

  45. Panowie z Zubrzy. Z dziejów szlachty ruskiej pochodzenia śląskiego w XV wieku, „Kняжа доба. Історія і культура” 2014, t. 8.

  46. Średniowiecze (do 1517 roku), w: Pszczyna. Monografia historyczna, red. R. Kaczmarek, J. Sperka, Pszczyna 2014.

  47. Pszczyna i ziemia pszczyńska w strukturach Kościoła do poczatku XVI wieku, w: Pszczyna. Monografia historyczna, red. R. Kaczmarek, J. Sperka, Pszczyna 2014.

  48. Gospodarka Pszczyny do 1517 roku, w: Pszczyna. Monografia historyczna, red. R. Kaczmarek, J. Sperka, Pszczyna 2014.
  49. Die Entwicklung der Wirtschaft im Mittelalter, w: Geschichte Oberschlesiens. Politik, Wirschaft und Kultur von den Anfängen bis zur Gegewart, red. J. Bahlcke, D. Gawrecki, R. Kaczmarek, Oldenburg 2015.

  50. Die deutschrechtliche Siedlung. Die „polnische” Perspektive, w: Geschichte Oberschlesiens. Politik, Wirschaft und Kultur von den Anfängen bis zur Gegewart, red. J. Bahlcke, D. Gawrecki, R. Kaczmarek, Oldenburg 2015.

  51. Władysław Jagiełło’s generosity towards knighst merited in war against Teutonic Order (1409-1411), w: Dialogue of civilizations. Historical and cultural interferences, red. L. Zabolotnaia, Chişinău 2015.

  52. Kazimierz Jagiellończyk wobec książąt i księstw górnośląskich. Zarys relacji politycznych, w: Jagiellonowie i ich świat. Dynastia królewska w drugiej połowie XV i w XVI wieku, red. B. Czwojdrak, J. Sperka, P. Węcowski, Kraków 2015.

  53. Tragiczne losy księcia rybnickiego Wacława III (zm. 1478). Epizod z dziejów rywalizacji między Jagiellonami a Maciejem Korwinem o koronę czeską, „Studia z Dziejów Średniowiecza” 2016, nr 20.

  54. Król Władysław Jagiełło i jego otoczenie wobec husyckich Czech, w: Jan Hus: życie i dzieło w 600. rocznicę śmierci, red. A. Paner, M. Hintz, Gdańsk 2016.

  55. Bibersteinowie na Rusi Czerwonej. Przyczynek do dziejów migracji rycerstwa śląskiego i polskiego w końcu XIV i pierwszej połowie XV w., w: Studia genealogiczne poświęcone pamięci profesora Włodzimierza Dworzaczka, Warszawa 2016.

  56. Zamek Melsztyn, czyli w królewskiej niełasce. Jan Długosz w konflikcie o biskupstwa krakowskie (1460-1463), w: Klasztory, miasta, zamki w życiu i twórczości Jana Długosza, red. J. Rajman,  D. Żurek, Kraków 2016.

III Redakcje

  1. „Średniowiecze Polskie i Powszechne”, t. 2-5, Katowice 2001-2009 (wspólnie z I. Panicem), t. 6-13 Katowice 2010-2017 (wspólnie z B. Czwojdrak).
  2. Osadnictwo nad Przemszą i Brynicą w średniowieczu, Sosnowiec-Cieszyn 2005 (współpraca S. Witkowski).
  3. Będzin 1358-2008, t. II. Od pradziejów do rozbiorów, Będzin 2008, ss. 415.
  4. Pszczyna. Monografia historyczna (wspólnie z R. Kaczmarkiem), t. 1-2, Pszczyna 2014 ss. 1393.
  5. W cieniu tragedii wołyńskiej 1943 roku. 70. Rocznica mordów Polaków na Kresach południowo-Wschodnich Rzeczypospolitej, Katowice 2015 (wspólnie z E. Żurawską).
  6. Jagiellonowie i ich świat. Dynastia królewska w drugiej połowie XV i w XVI wieku, Kraków 2015 (wspólnie z B. Czwojdrak i P. Węcowskim).

IV Prace popularnonaukowe

  1. Biogramy (53) Piastów górnośląskich, w: Książęta i księżne Górnego Śląska, red. A. Barciak, Katowice 1995
  2. Biogramy (23) Piastów linii głogowsko-żagańskiej, w: Piastowie. Leksykon biograficzny, red. S. Szczur, K. Ożóg, Kraków 1999
  3. Poczet królów polskich, Katowice 2007, II wydanie Katowice 2009 (wraz z: B. Czwojdrak, J. Morawiec)
  4. Kalendarium dziejów Polski, Katowice 2007 (wraz z: R. Kaczmarek, K. Miroszewski)
  5. Kalendarium dziejów świata, Katowice 2008 (wraz z: R. Kaczmarek, K. Miroszewski)
  6. 300 postaci, które zmieniły historię Polski i świata, Katowice 2009 (wraz z: R. Kaczmarek, K. Miroszewski i inni)
  7. Ilustrowane dzieje Polski 966-1795. Władcy – wojny – wojska, Katowice 2009.

V Nagrody i wyróżnienia

– wyróżnienie w Konkursie im. Adama Heymowskiego Polskiego Towarzystaw Heraldycznego w 1999 r. (za pracę pt. Szafrańcowie. Kariera i awans w II poł. XIV i I poł XV w.) i w 2007 r. (za pracę pt. Otoczenie Władysława Opolczyka, Katowice 2006)

– wyróżnienie w Konkursie Klio przyznane przez Porozumienie Wydawców Książki Historycznej za książkę Szafańcowie herbu Stary Koń, Katowice 2001 (2001 r.)

– nagroda indywidualna Ministra Edukacji Narodowej i Sportu za monografię „Szafrańcowie herbu Stary Koń” (2002 r.)

dr hab. Bożena Czwojdrak
Dodany 07/02/2013 o 07:20 przez Administrator

Zakład Historii Średniowiecznej i Nauk Pomocniczych Historii
Instytut Historii, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Śląski
40-007 Katowice, Bankowa 11, pok. 127

tel. służbowy (032) 359 – 1986

e-mail: bozena.czwojdrak@us.edu.pl

Adiunkt w Zakładzie Historii Średniowiecznej IH UŚ. Laureatka nagrody im. S. Herbsta (1999) oraz konkursu im. A. Heymowskiego (2004). Współredaktorka czasopisma Średniowiecze Polskie i Powszechne. Zajmuje się genealogią szlachecką i możnowładczą oraz badaniami nad dworami monarchów w Polsce późnego średniowiecza. Należy do  Komisji
Historycznej PAN, Towarzystwa Naukowego Societas Vistulana. Jest wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Heraldycznego oddział w Krakowie, przewodniczącą Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich Komitetu Nauk Historycznych PAN (http://www.knh.pan.pl/index.php/lista-komisji-knh/komisja-studiow-sowiaskich), kierownikiem Zespołu Badań nad Dworami i Elitami Władzy przy Instytucie Historii PAN w Warszawie (https://ihpan.edu.pl/struktura/zespol-do-badan-nad-dworami-i-elitami-wladzy), a także członkiem Zespołu Badań nad Dworami i Rezydencjami (Výzkumné centrum dvory a rezidence ve středovèku http://www.hiu.cas.cz/cs/organizacni-struktura/vyzkumne-centrum-dvory-a-rezidence-ve-stredoveku.ep/)
przy Instytucie Historii Akademii Nauk Republiki Czeskiej. Uczestniczy w projekcie Vivarium.

Autorka trzech książek oraz kilkudziesięciu artykułów naukowych (wykaz prac zamieszczono w załączniku).

dr hab. Jakub Morawiec
Dodany 07/02/2013 o 07:12 przez Administrator

Zakład Historii Średniowiecznej i Nauk Pomocniczych Historii
Instytut Historii, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Śląski
40-007 Katowice, Bankowa 11, pok. 121

tel. służbowy (032) 359 – 1419

e-mail: kubmo@wp.pl

Zainteresowania badawcze

  • dzieje polityczne Skandynawii w X-XIII wieku
  • kultura i społeczenstwo średniowiecznej Skandynawii
  • poezja skaldów i jej rola w średniowiecznej Skandynawii
  • sagi i kroniki staronordyckie

Sylwetka

Adiunkt w Zakładzie Historii Średniowiecznej i Nauk Pomocniczych Historii IH UŚ. Sekretarz redakcji czasopisma „Średnowiecze Polskie i Powszechne”. Zajmuje się dziejami politycznymi oraz rozwojem piśmiennictwa w średniowiecznej Skandynawii. W sposób szczególny koncentruje się na skaldach, ich poezji oraz sagach im poświęconych. Obecnie bierze udział w pracach przygotowujących wydanie polskojęzycznych edycji wybranych sag skandynawskich (Heimskringla, Jómsvikinga saga). Współzałożyciel Forum Nordystycznego, w ramach którego organizowane są wykłady i konferencje poświęcone tematyce nordystycznej. Współorganizator konferencji nordystycznych w Wolinie (the Jómborg Conference).

Członek International Saga Society. Od 2015 roku zastępca dyrektora Instytutu Historii ds. kształcenia. Autor i współredaktor kilku ksiażek oraz kilkudziesięciu artykułów naukowych (wykaz w załączniku).

Załączniki:
Jakub Morawiec – Spis publikacji 2017

dr Katarzyna Niemczyk
Dodany 07/02/2013 o 07:11 przez Administrator

Zakład Historii Średniowiecznej i Nauk Pomocniczych Historii
Instytut Historii, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Śląski
40-007 Katowice, Bankowa 11, pok. 334

tel. służbowy (032) 359 – 1329

e-mail: katarzyna.niemczyk@us.edu.pl

Zainteresowania badawcze

Zainteresowania badawcze


 Siedmiogród w XV i XVI wieku
• Relacje Polski z Mołdawią i Wołoszczyzną w XV i XVI wieku
• Polityka Jagiellonów przełomu XV i XVI wieku

Sylwetka

Urodzona w 1984 r. w Katowicach. Studia na kierunku historia na Uniwersytecie Śląskim (2003 – 2008) ukończyła broniąc pracę magisterską pt: ”Jan Pilecki – studium z dziejów możnowładztwa małopolskiego w Polsce późnośredniowiecznej” napisaną pod kierunkiem Prof. dr. hab. Idziego Panica. W 2008 r. podjęła studia doktoranckie na Uniwersytecie Śląskim oraz rozpoczęła pracę na stanowisku asystenta w Zakładzie Średniowiecza IH UŚ. W czerwcu 2012 roku obroniła pracę doktorską poświęconą rodzinie Kamienieckich w XV- XVI w. Od 2015 zatrudniona na stanowisku adiunkta w Zakładzie Historii Średniowiecznej. Jest laureatką Nagrody im. Adama Heymowskiego (2017), stypendystką Instytutu Goethego (Monachium: listopad – grudzień 2014), KAAD-u (Berlin: sierpień-wrzesień 2017). Prowadziła zajęcia dydaktyczne poświęcone Mołdawii, Wołoszczyźnie i Siedmiogrodowi w średniowieczu na Ruhr- Universität w Bochum (czerwiec 2014) w ramach programu Erasmus STA. Uczestniczy w corocznym Sympozjum naukowym w Suczawie oraz w międzynarodowych spotkaniach i konferencjach (Niemcy, Węgry, Rumunia, Mołdawia).

 

Publikacje

Książki:

Kamienieccy herbu Pilawa. Z dziejów kariery i awansu szlachty polskiej do roku 1535/6, Katowice 2016

Artykuły:

  • Antemurale Christianitatis? Propaganda antyturecka a wyprawa Jana Olbrachta z 1497 roku w świetle źródeł, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego“ (w druku)
  • Antemurale Christianitatis? Anti-Turkish propaganda and the true goal of Johannes Olbracht’s crusade, „Tyragetia” (w druku, Mołdawia)
  • Difficult relations between the family of Chodecz and The Bogdan III (The One-Eyed), “Codrul Cosminului” 2018, vol. 24, no 1
  • Wyprawa Jana Olbrachta z 1497 r. w historiografii polskiej, w: Związki polsko-rumuńskie w historii i kulturze. Legături istorice și culturale polono-române, oprac. red. K. Stempel-Gancarczyk, E. Wieruszewska-Calistru, Suceava 2018
  • Chodeccy a wyprawa mołdawska z 1509 roku, „Balcanica Posnaniensia”, vol. 24 (2017)
  • Ein Paar Bemerkungen zur moldauischen Politik der Jagiellonen an der Wende des 15. und 16. Jhs. in.:  The Jagiellonians in Europe: dynastic diplomacy and foreign relations. – Debrecen: „Lendulet” Hungary in Medieval Europe Research Group, 2016
  • Na dobczyckim zamku – wychowawca synów królewskich, W: Klasztory, miasta i zamki w życiu i twórczości Jana Długosza, red. J. Rajman, D. Żurek, Kraków 2016.
  • Moldau in polnischer und ungarischer Politik. Das Treffen in Levoca 1494, Codrul Cosminului t. 21, z. 1 (2015)
  • Rola polityczna Mikołaja Kamienieckiego w polskich relacjach z Mołdawią na przełomie XV i XVI wieku in: Polacy w Mołdawii. Historia i współczesność. Zbiór artykułów i dokumentów, ed. I. Czamańska, L. Zabolotnaia, Chisinau – Poznań – Warszawa 2015
  • Przyczynek do relacji polsko-mołdawskich w XVI wieku. Geneza konfliktu z 1506 r., in: Polska i Rumunia. Wspólnie-obok-blisko, Suczawa 2015.
  • Mołdawia Bogdana III Ślepego w polityce Aleksandra, in: Jagiellonowie i ich świat, red. B. Czwojdrak, J. Sperka, P. Węcowski, Kraków 2015
  • Red Ruthenia and the risk of Moldovan and Tatar attacks at the breakthrough of the 15th and 16th century, in: Dialogul civilizatiilor. Interferente istorice se culturale/ Dialogue of civilisations. Historical and cultural interferences, red. L. Zabolotnaja, Kiszyniów 2015
  • Mołdawia w polityce dwóch Jagiellonów: króla polskiego Jana Olbrachta i króla Węgier Władysława (do roku 1501). in: Wielowiekowe bogactwo polsko – rumuńskich związków historycznych i kulturowych. Red. H. Walczak. Suczawa 2014
  • Kamieniecki Geschlecht und seine Beziehungen zu Moldau am Ende des 15. Und zu Beginn des 16. Jahrhunderts. Ein Überblick. Codrul Cosminului, t. 20, z. 2 (2014)
  • Zagrożenie mołdawsko-tatarskie Rusi na przełomie XV/XVI wieku i jej wpływ na politykę wewnętrzną Polski, W: Prace Naukowe Uniwersytetu w Kamieńcu Podolskim im. I. Ohienko. Prace historyczne. Т. 24. Na cześć Profesora V.A. Smoliya. Kamieniec Podolski 2015.
  • Problem Pokucia, spornego terytorium polsko-mołdawskiego w końcu XV i początku XVI wieku, Studia Historyczne, R. 57, z. 2 (2014).
  • Kilka słów do genezy i początków hetmaństwa w Polsce. „Średniowiecze polskie i powszechne”. T. 6 (10). Red. J. Sperka, B. Czwojdrak. Katowice 2014.
  • Problema Pocuţiei, teritoriu de litigiu polono-moldav, la sfârşitul sec. al XV-lea şi începutul sec.  al XVI-lea în istoriografia poloneză, “Suceava. Anuarul Muzeului Bucovinei” t. 41 (2014)
  • Kilka uwag o pierwszych małżeństwach Elżbiety Pileckiej, in: Kobiety o kobietach, red. W. Zawitkowska, Rzeszów 2010.
  • Pileccy herbu Topór i Pileccy herbu Leliwa, i ich związki ze Śląskiem w XIV – XV wieku. in: Rody na Śląsku, w Małopolsce i Rusi Czerwonej: średniowiecze i czasy nowożytne. Stan badań, metodologia, nowe ustalenia, red. W. Zawitkowska, A. Pobóg-Lenartowicz, Rzeszów 2010.
  • Kilka uwag do genealogii Elżbiety Pileckiej – Granowskiej i jej rodziny, in: Średniowiecze polskie i powszechne, t. 1 (5), red. I. Panic, J. Sperka, Katowice 2009
  • Wojskowa emanacja władzy królewskiej w osobie hetmana na przełomie XV i XVI wieku, in: Władza a Społeczeństwo, red. A. Bryłka, T. Kałuski, M. Korbaś, Katowice 2016
dr Tomasz Kałuski
Dodany 07/02/2013 o 07:09 przez Administrator

Zakład Historii Średniowiecznej i Nauk Pomocniczych Historii

Instytut Historii, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Śląski
40-007 Katowice, Bankowa 11, pok. 334

tel. służbowy (032) 359 – 1329

e-mail: tkaluski@gmail.com

Zainteresowania badawcze

Oscylują wokół nauk pomocniczych historii ze szczególnym uwzględnieniem sfragistyki, heraldyki, dyplomatyki, paleografii i neografii gotyckiej, a także nauki o obrazie, archiwistyki oraz dziejów miast i mieszczaństwa na Dolnym Śląsku w średniowieczu i czasach nowożytnych.

Sylwetka

Studia magisterskie z historii ze specjalnością archiwistyczną w Instytucie Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (2004), temat pracy magisterskiej Jarosław z Bogorii jako dostojnik kościelny i polityk; studia doktoranckie na Uniwersytecie Zielonogórskim (2008), temat rozprawy doktorskiej: Pieczęcie cechów na ziemiach księstwa głogowskiego do końca XVIII wieku. Geneza i treści symboliczne.

Stypendium Deutscher Akademischer Austausch Dienst (Berlin, Oldenburg, 2007-2008) Stypendium Instytutu im. Herdera w Marburgu (2010).
Wyróżnienie Jury Nagrody im. Adama Heymowskiego za pracę doktorską (2009)
Grant promotorski Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2006-2008)

Członkostwo w organizacjach naukowych

  • Polsko-Czeskie Towarzystwo Naukowe (aktualnie sekretarz Komisji Nauk Historycznych)

Publikacje

Monografie

  1. Pieczęcie cechów na ziemiach księstwa głogowskiego do połowy XIX w. Geneza i symbolika (w druku).

Artykuły

  1. Wydarzenia lubogórskie w 1981 roku w świetle prasy prorządowej, Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny 11 (2004), s. 222-232.
  2. Pieczęcie międzyrzeckich cechów rzemieślniczych, Ziemia Międzyrzecka śladami historii. Materiały z III sesji historycznej zorganizowanej w Muzeum w Międzyrzeczu 13 maja 2005 r., Międzyrzecz 2005, s. 147–164.
  3. Pieczęcie cechowe miasta Świebodzina (XVI-XIX wiek), Studia Zachodnie 8 (2005), s. 91-120.
  4. Źródła do dziejów klasztoru cystersów w Paradyżu w zasobie Archiwum Państwowego w Poznaniu, Studia Paradyskie, 16 (2006), s. 75–95.
  5. Dzieje rzemiosła cechowego w Świebodzinie (XIV–XIX w.) [w:] Dzieje Świebodzina, Świebodzin-Zielona Góra 2007, s. 133–161.
  6. Źródła do sfragistyki cechowej do połowy XIX wieku w zasobie Archiwum Państwowego w Zielonej Górze, [w:] Wokół znaków i symboli. Herby, monety i pieczęcie na Pomorzu, Śląsku i Ziemi Lubuskiej do 1945 roku, Warszawa 2008, s. 123–134.
  7. Rechtliche Bedeutung der Zunftsiegel im Fürstentum Glogau bis Mitte des 19. Jhs., Jahrbuch des Bundesinstituts für Kultur und Geschichte der Deutschen im Östlichen Europa, Oldenburg 16 (2008), s. 7–24.
  8. Treści ideowe pieczęci parafii wiejskich na obszarze archidiakonatu głogowskiego (XVIII–XX w.) (w druku, wspólnie z I. Matejko).
  9. Pismo inskrypcji napieczętnych cechów w dawnym księstwie głogowskim do połowy XIX w., Studia Epigraficzne (w druku).
  10. Modele badań nad pieczęcią w Polsce na tle (zachodnio)europejskim. Wybrane problemy (w druku).

Inwentarze

  1. Inwentarz archiwalny parafii rzymskokatolickiej p. w. św. Michała Archanioła w Świebodzinie do 1945, Świebodzin 2010, ss.120 (przedruk: Archivinventar der römisch-katholischen Pfarrgemeinde des Erzengels Michael in Świebodzin (Schwiebus) bis 1945, Archiv für schlesische Kirchengeschichte-w druku)
dr hab. Tomasz Michał Gronowski
Dodany 07/02/2013 o 07:07 przez Administrator

Zakład Historii Średniowiecznej

Instytut Historii, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Śląski
40-007 Katowice, Bankowa 11 , pok. 127

tel. służbowy (032) 359 – 1986

e-mail: mayolus@wp.pl

Zainteresowania badawcze

  • monastycyzm w średniowieczu
  • opactwo w Cluny
  • hagiografia średniowieczna
  • gesty, rytuały i pobożność w kulturze i społeczeństwie średniowiecza

Sylwetka

Urodziłem się 15 kwietnia 1976 r. w Częstochowie, tam też uczęszczałem do IV Liceum Ogólnokształcącego im. H. Sienkiewicza. Od 1995 r. mieszkam w opactwie Benedyktynów w Tyńcu, gdzie złożyłem śluby wieczyste w roku 2000. W latach 1997–2002 odbyłem studia studia filozoficzno – teologiczne na Wydziale Teologicznym Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, zakończone pracą magisterską z historii Kościoła na pod kierunkiem ks. prof. J. Kracika, pt.: Działalność publiczna opatów tynieckich w XIV w. W latach 2002–2006 realizowałem studia doktoranckie na Wydziale Historycznym UJ, które zakończyłem w październiku 2006 r. obroną pracy doktorskiej pt.: Opactwo tynieckie w późnym średniowieczu; promotorem jej był prof. K. Ożóg, a recenzentami: prof. M. Derwich i dr hab. J. Kurtyka. Rok później na jej podstawie opublikowałem książkę (zob. niżej).
W trakcie studiów doktoranckich w IH UJ prowadziłem przez trzy lata konwersatorium dla studentów studiów stacjonarnych Polska w średniowieczu. Od 2007 r. jestem związany z Zakładem Historii Średniowiecza IH (WNS UŚl), gdzie prowadzę różne zajęcia z historii społeczeństwa, kultury i monastycyzmu w średniowieczu. Natomiast w opactwie tynieckim od kilku lat pracuję w wydawnictwie (jako redaktor naczelny) oraz w muzeum i archiwum opactwa (kustosz).
Zainteresowania naukowe koncentruję wokół historii i kultury oraz organizacji wspólnot benedyktyńskich w Polsce i w Europie i ich związków ze społeczeństwem w średniowieczu. Od kilku lat szczegółowo badam dzieje opactwa w Cluny pomiędzy X a XII w., a zwłaszcza teksty hagiograficzne poświęcone jego świętym opatom w kontekście odczytywania przez kluniatów swej przynależności do monastycznej tradycji i budowania własnej tożsamości.
W 2004 i 2005 odbyłem, dzięki stypendium Ministerstwa Spraw Zagranicznych Włoch i i Włoskiego Instytutu Kultury, 3 miesięczny staż na Uniwersytecie La Sapienza w Rzymie; dzięki zaproszeniu Polskiej Misji Historycznej przy Max-Planck-Institut für Geschichte, w sierpniu 2006, maju 2007 i lutym 2008 r. mogłem prowadzić kwerendy w Getyndze – w bibliotece Instytutu oraz w Stadt- und Universität bibliothek Göttingen. W lipcu 2009 i 2011 r. na zaproszenie prof. M. Mosterta gościłem w Utrecht Center for Medieval Studies (Utrecht University). Od czterech lat w badaniach kluniackich współpracuję z prof. G.M. Cantarella z Dipartamento di Paleografia e Medievistica, Universita di Bologna.
Brałem udział w grancie badawczym MNiSW nr 310000/501/GR-3159 (w latach 2010-2012), pt: Monastycyzm w dobie reformy Kościoła w XI wieku – kryzys i odnowa, jedność i różnorodność, wykonywanym przez Wydz. Hist. UW, którego kierownikiem był dr hab. K. Skwierczyński (IH UW).
Obecnie biorę udział (wspólnie z prof. UAM dr. hab. Piotrem Urbańskim) w projekcie badawczym, pt: Kultura I Rzeczpospolitej w dialogu z Europą. Hermeneutyka wartości realizowanym w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki MNiSW – moduł badawczy 1.1., kierowanym przez prof. dr hab. Alinę Nowicką-Jeżową, realizowanym na Wydziale Badań Interdyscyplinarnych Artes Liberales UW: Tom VI. Dziedzictwo chrześcijaństwa średniowiecznego wobec wyzwań XV-XVI wieku. Kontynuacje i uwspółcześnienie. Część 1. W kręgu duchowości benedyktyńskiej. (Benedyktyni, cystersi, kartuzi, kameduli), przewidzianym na lata 2013–2016.

Publikacje

Prace zwarte

Zwyczajny klasztor, zwyczajni mnisi. Wspólnota tyniecka w średniowieczu, Kraków 2007, Tow. Nauk. Societas Vistulana.

Opactwo benedyktynów w Tyńcu. Przewodnik, Kraków 2009.

Patrimonium, culture and hospitality. Benedictine monasteries as a place of the meeting, Cracow 2012.

Spór o tradycję. Cluny oczyma swoich i obcych: pomiędzy pochwałą a negacją, Źródła Monastyczne. Monografie 1, Kraków 2013.

 

Artykuły

Święty Wojciech patron Czech. Zarys problematyki, [w:] Święci i świętość u korzeni tworzenia się kultury narodów słowiańskich, red. W. STĘPNIAK-MINCZEWA, Z. KIJAS, Kraków 2000, s. 67–78.

Insygnia władzy opackiej i ich symbolika, [w:] Imago narrat. Obraz jako komunikat w społeczeństwach europejskich, red. S. ROSIK i P. WISZEWSKI, Wrocław 2002, s. 349–357.

Stanisław zwany Rozkoszka h. Jastrzębiec, opat benedyktynów w Tyńcu, PSB, t. XLII/1, z. 172, Warszawa-Kraków 2003, s. 11–12.

Rezydencje opatów w średniowiecznym Krakowie, [w:] Lapides viventes. Zaginiony Kraków wieków średnich. Księga dedykowana Klementynie Żurowskiej, Kraków 2005, s. 223–235.

Rola polityczna opatów tynieckich w XIV wieku [w:] Klasztor w państwie średniowiecznym i nowożytnym, red. M. DERWICH, A. POBÓG-LENARTOWICZ, Wrocław-Opole-Warszawa 2005, s. 241–258.

Epizod z dziejów Orłowej: nieznany opat orłowski z początku XVI w. – Mikołaj Morawicki herbu Topór, Średniowiecze polskie i powszechne 4, red. I. PANIC i J. SPERKA, Katowice 2007, s. 236–243.

Electio sine capite facta. Spór o obsadę prepozytury tuchowskiej w 1526 r., [w:] Miasta. Ludzie. Instytucje. Znaki. Księga jubileuszowa ofiarowana Profesor Bożenie Wyrozumskiej w 75. rocznicę urodzin, pod red. Z. PIECHA, Kraków 2008, s. 439–444.

Sulisław Gryfita, PSB, t. XLV/3, z. 186, Warszawa-Kraków 2008, s. 471–472.

Sułowski Jan, PSB, t. XLV/4, z. 187, Warszawa-Kraków 2008, s. 579–580.

Sułowski Stanisław, PSB, t. XLV/4, z. 187, Warszawa-Kraków 2008, s. 582–583.

Zamek w Tyńcu, Średniowiecze Polskie i Powszechne 1(5), red. J. SPERKA, I. PANIC, Katowice 2009, s. 213–228.

Opactwo tynieckie i Kościół krakowski w średniowieczu, [w:] Klasztor w Kościele średniowiecznym i nowożytnym, red. M. DERWICH, A. POBÓG-LENARTOWICZ, Warszawa 2010, s. 393–408.

Zbytek i ubóstwo w polemice kluniacko-cysterskiej w XII w. Bernard z Clairvaux i Piotr Czcigodny [w:] Zbytek i ubóstwo w starożytności i średniowieczu, red. L. KOSTUCH, K. RYSZEWSKA, Kielce 2010, s. 341–351.

Wierność tradycji – Cluny w kontekście polemiki z cystersami w XII wieku., „Kwartalnik Historyczny”, R. CXVII, 2010, 4, s. 45–64.

Pieniądze, mnisi i pobożność: donacje Ferdynanda I, Alfonsa VI i Urraki dla opactwa w Cluny (XI–XII wiek), „Przegląd Historyczny”, t. CI, 2010, z. 4, s. 573–582.

Stare ideały, nowe czasy. Z dziejów polemiki kluniacko-cysterskiej w XII w., [wstęp w:] Polemika kluniacko-cysterska z XII w. Dysputa dwóch mnichów, Apologie oraz List 28 Piotra Czcigodnego [antologia tekstów], przekł. E. BUSZEWICZ, red. nauk. i wstęp T.M. GRONOWSKI, Źródła Monastyczne, 55, Kraków 2010, s. 13–78.

Szczerbianka Hilaria, PSB, t. XLVII/3, z. 194, Warszawa-Kraków 2011, s. 395–397.

Szczygielski Stanisław, PSB, t.  XLVII/4, z. 195, Warszawa-Kraków 2011, s. 516–518.

Jeszcze posiłek czy już obżarstwo? Piotra Czcigodnego i Bernarda z Clairvaux dwugłos o jedzeniu i piciu w klasztorach, „Przegląd Historyczny”, t. CII, 2011, z. 4, s. 577–589.

Abbas ambulans… Podróże świętych opatów Cluny (X–XII wiek), [w:] Samotrzeć, w kompanii czy z orszakiem? Podróżowanie w średniowieczu i czasach nowożytnych, red. M. SACZYŃSKA, E. WÓŁKIEWICZ, Warszawa 2012, s. 39–51.

[w druku:]

Wilhelm, opat klasztoru Św. Teodoryka i jego czasy, [W:] WILHELM ZE ŚW. TEODORYKA, Złoty list, przekł. W. MOHORT-KOPACZYŃSKI, red. naukowa i wstęp P. CHOJNACKI, T.M. GRONOWSKI, Źródła Monastyczne 65, 2013.

Kluniackie metamorfozy: idea reformy, kryzys i odnowa (X–XII wiek), [w:] Ecclesia semper reformanda. Kryzysy i reformy kościoła w średniowieczu, red. G. RYŚ, T. GAŁUSZKA T. GRAFF, Kraków 2013.

„Melius est orare quam arborem secare”. Kluniacko-cysterski dwugłos o istocie pracy, [w:] Klasztor w gospodarce w średniowieczu i w epoce nowożytnej, red. M. DERWICH, Wrocław 2013.

Hugon z Semur, Europa, Kościół i społeczeństwo „kluniackie”, [W:] ŚW. HUGON WIELKI, Żywoty i listy, wstęp i red. naukowa, G.M. CANTARELLA, T.M. GRONOWSKI, Źródła Monastyczne 67, 2013.

Redakcje naukowe:

D.J. CHITTY, A pustynia stała się miastem. Wprowadzenie do dziejów monastycyzmu w Egipcie i Palestynie pod panowaniem chrześcijańskim, przekł. T. LUBOWIECKA, red. nauk. T.M. GRONOWSKI, R. KOSIŃSKI, Źródła Monastyczne 45, Kraków 2008.

G.M. CANTARELLA, Comites aulae coelestis. Studia z historii, kultury i duchowości Cluny w średniowieczu, red. nauk. T.M. GRONOWSKI, K. SKWIERCZYŃSKI, Źródła Monastyczne 47, Kraków 2009.

J. LECLERCQ, U Źródeł duchowości Zachodu. Etapy rozwoju i elementy stałe, przekł. Sz. SZTUKA, red. naukowa i posłowie T.M. GRONOWSKI, Źródła Monastyczne 49, Kraków 2009, s. 359–367.

J. HEVELON-HARPER, Uczniowie pustyni. Mnisi, świeccy i prymat ducha w Gazie VI wieku, przekł. E. DĄBROWSKA, red. nauk. T.M. GRONOWSKI, R. KOSIŃSKI, Źródła Monastyczne 52, Kraków 2010.

M. PACAUT, Dzieje Cluny, przekł. A. ZIERNICKI, przedmowa D. RICHE, red. nauk. T.M. GRONOWSKI, Źródła Monastyczne 54, Kraków 2010.

Polemika kluniacko-cysterska z XII w. Dysputa dwóch mnichów, Apologie oraz List 28 Piotra Czcigodnego, przekł. E. BUSZEWICZ, wstęp i red. naukowa T.M. GRONOWSKI, Źródła Monastyczne 55, Kraków 2010.

Zachodnie reguły monastyczne, opracowanie M. T. GRONOWSKI, T. DEKKERT, SZ. HIŻYCKI, pod red. M. STAROWIEYSKIEGO, Źródła Monastyczne 50, 2011.

M.P. CHOJNACKI, Sacramentis ecclesiae communicare. Chrzest i Eucharystia według nauki św. Bernarda z Clairvaux, przekł. M. MAŁECKA, M.G. MAŁECKA, red. nauk. T.M. GRONOWSKI, Źródła Monastyczne 59, Kraków 2011.

Copyright (c) 2013-2018 by Instytut Historii. Wszystkie prawa zastrzeżone. Design by